Russische fondsen stromen via Kirgizië’s cryptomarkt langs sancties

Kirgizië blijkt een belangrijke rol te spelen in het omzeilen van internationale sancties tegen Rusland. Volgens een nieuw rapport van blockchain analysebedrijf TRM Labs gebruiken Russische partijen verschillende crypto exchanges in het land om kapitaalstromen te verplaatsen buiten het zicht van toezichthouders. De meeste handelsactiviteit in de Kirgizische cryptomarkt komt volgens het rapport van Russische gebruikers.

Stablecoins zijn verkrijgbaar bij Bitvavo en Bybit.

Grinex en stablecoin A7A5 als schakels

Een van de opvallendste bevindingen is het verband tussen Grinex en de eerder gesanctioneerde Russische exchange Garantex. Grinex zou in feite een voortzetting zijn van Garantex, compleet met vergelijkbare walletstructuren en transactiepatronen. Kort na het stilleggen van Garantex doken dezelfde gedragingen op bij Kirgizische platforms als Grinex en Meer.

Een andere centrale rol is weggelegd voor de Russische stablecoin A7A5. Volgens TRM Labs wordt deze gebruikt om roebels om te zetten in crypto, waarmee Russische partijen alsnog toegang krijgen tot wereldwijde markten. De stablecoin wordt uitgegeven door Old Vector, dat gelijktijdig met Grinex en Meer in Kirgizië is geregistreerd.

Politiek klimaat maakt misbruik mogelijk

Dat Kirgizië zich zo snel heeft ontwikkeld tot crypto hub komt niet alleen door nieuwe wetgeving. Sinds 2022 kunnen buitenlandse partijen er eenvoudig exchanges registreren, zonder fysieke aanwezigheid in het land. Volgens Transparency International is het politieke klimaat er zwak en zijn er weinig checks en balances. Hierdoor ontstaat ruimte voor malafide geldstromen en sanctieontwijking.

De meeste exchanges blijken geregistreerd op hetzelfde woonadres, met dezelfde contactgegevens en vaak ook dezelfde oprichters. TRM Labs noemt dit klassieke kenmerken van shell constructies. Ook de gesanctioneerde Russische militiegroep Rusich Group zou wallet adressen hebben gelinkt aan EVDE, een exchange in Kirgizië.

Dreiging van herhaling in buurlanden

Het gevaar is volgens TRM Labs dat dit model navolging krijgt in landen als Kazachstan of Oezbekistan. Deze staten zijn eveneens bezig met crypto wetgeving en vertonen vergelijkbare kwetsbaarheden. Als er geen internationale actie komt, zou Rusland zijn netwerk verder kunnen uitbreiden en zo de sancties blijven ondermijnen. Een helder wettelijk kader zoals in Europa ontbreekt daar nog.