Hoe Iran via Britse crypto exchanges $1 miljard wist te verplaatsen

Twee crypto exchanges uit het Verenigd Koninkrijk blijken een cruciale rol te spelen in het financieren van de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC). Volgens on chain data van TRM Labs stroomde er sinds 2023 ruim $1 miljard via deze platforms, waarmee ze een van de grootste bekende sanctie ontwijkende netwerken in de cryptowereld vormen.

Stablecoins via Zedcex als nieuw geldsysteem

De exchanges in kwestie, Zedcex en Zedxion, zijn op papier twee losse bedrijven, maar werken in de praktijk als één geheel. Ondanks officiële claims van inactiviteit en een façade van transparantie, blijkt uit on chain analyse dat deze platforms vooral functioneerden als doorgeefluik voor transacties gelinkt aan de IRGC. In 2024 kwam maar liefst 87% van alle verwerkte waarde direct van IRGC adressen, voornamelijk in USDT via het TRON netwerk.

De bekende sanctie ontwijker Babak Zanjani, eerder veroordeeld voor witwaspraktijken rond Iraanse olie inkomsten, speelt een sleutelrol. Hij dook in 2025 weer op in de crypto industrie via DotOne Holding, met belangen in blockchain, logistiek en telecom. Volgens Zanjani is blockchain een essentieel onderdeel van Iran’s financiële toekomst, en zegt hij zelfs advies te hebben gegeven aan de centrale bank over een transitie naar blockchain banking.

🇮🇷 IRAN JUST USED CRYPTO TO AVOID ECONOMIC SANCTIONS Reports show the Iranian security forces moved $1B via UK crypto exchanges to dodge sanctions. Despite the internet shutdown in Iran, researchers say crypto might still function using alternative tech (satellite/mesh).

— Coin Bureau (@coinbureau) · January 11, 2026

Crypto als volwaardig parallel banksysteem

TRM’s rapport laat zien hoe Zedcex niet zomaar een verdachte exchange is, maar eerder een infrastructuurlaag van het sanctie ontwijkende systeem van Iran. Het netwerk maakte direct geld over naar onder meer Sa’id Ahmad Muhammad al-Jamal, een bekende Houthis financier, zonder tussenpersonen of mixers. Daarmee fungeerde de exchange als actieve financieringslijn voor door de VS gesanctioneerde entiteiten.

Opvallend is dat het netwerk ook via Turkije liep, met Zedpay als schakel tussen crypto en fiat. Zedpay had banden met Turkse banken en fintechs, wat het mogelijk maakte om crypto te verzilveren of in te zetten voor real world betalingen. Die connecties maken het moeilijk voor toezichthouders om grip te krijgen op de geldstromen.

De analyse benadrukt dat dit geen klassiek crypto crime verhaal is. Er was geen hack, geen exploit. Wat hier speelt is een geavanceerd, staatsgelinkt financieel systeem dat gebruikmaakt van publiek toegankelijke infrastructuur om wereldwijd waarde te verplaatsen, zonder afhankelijk te zijn van traditionele banken.

Lees het volledige TRM onderzoek via TRM Labs.