86% van belastbare crypto activiteit valt buiten CARF

De wereldwijde belastbare crypto activiteit op de blockchain bedroeg in 2025 minstens $457 miljard, waarbij de Verenigde Staten met $112,6 miljard het grootste aandeel voor hun rekening namen. Dat blijkt uit een nieuw rapport van Chainalysis. Ondanks internationale rapportage initiatieven zoals het OECD Crypto Asset Reporting Framework valt 86% van alle belastbare on chain activiteit buiten het bereik van dat framework.

In het kort:

• Belastbare crypto activiteit op de blockchain bereikte in 2025 wereldwijd minstens $457 miljard
• Noord-Amerika was de grootste regio met $134,6 miljard, gevolgd door de EU met $125,1 miljard
• Slechts 14% van die activiteit valt binnen het bereik van CARF, het internationale rapportageframework van de OESO

VS leidt, maar de meeste activiteit blijft onzichtbaar

Chainalysis brengt in kaart welke crypto activiteit in theorie belastbaar is, door gerealiseerde winsten op gecentraliseerde en gedecentraliseerde exchanges, inkomsten uit mining, staking en leningen, en betalingen in crypto samen te tellen. Het getal van $457 miljard is daarbij een ondergrens: activiteit die plaatsvindt binnen de gesloten systemen van gecentraliseerde exchanges is niet zichtbaar op de blockchain en telt dus niet mee.

Noord-Amerika voert de ranglijst aan met $134,6 miljard, gevolgd door de Europese Unie met $125,1 miljard en Oost-Azië met $54,7 miljard. In opkomende economieën is de verhouding tot het overheidsbudget soms opvallend groot. In Nigeria bedroeg de belastbare crypto activiteit $4,4 miljard tegenover totale overheidsinkomsten van $35,5 miljard. In Portugal was de belastbare crypto activiteit met $2 miljard zelfs ruim twee keer zo groot als het begrotingstekort van dat jaar.

CARF dekt slechts een klein deel

Het Crypto Asset Reporting Framework, kortweg CARF, is een initiatief van de OESO dat gecentraliseerde exchanges en brokers verplicht klantgegevens en transacties door te geven aan belastingdiensten. Tientallen landen hebben toegezegd vanaf 2027 informatie uit te wisselen onder dit framework.

Toch blijkt uit het rapport van Chainalysis dat CARF in de praktijk slechts 14% van alle belastbare on chain activiteit dekt, goed voor $63,8 miljard. De overige 86%, oftewel $393,7 miljard, valt er buiten. Dat gaat om activiteit op gedecentraliseerde exchanges, peer-to-peer transacties, zelfbeheer van crypto, inkomsten uit staking en mining, en betalingen.

Chainalysis wijst op een reeks structurele oorzaken. Zo is CARF niet terugwerkend en ontbreekt het exchanges vaak aan informatie over de aankoopkosten van crypto die elders werd verkregen. Daardoor kunnen belastingdiensten zelfs met de gegevens die CARF oplevert, geen nauwkeurige winst of verliesberekening maken.

Belastingontduiking blijft een groot probleem

De kloof tussen wat belastingplichtigen verschuldigd zijn en wat zij daadwerkelijk betalen, is aanzienlijk. In Zweden zou meer dan 90% van de mensen hun crypto activiteit niet hebben opgegeven. In de VS werd het jaarlijkse verschil in 2022 geraamd op zo’n $50 miljard, wat neerkomt op ongeveer 8% van het totale belastinggat dat jaar.

In de VS is inmiddels het formulier 1099-DA ingevoerd, waarmee de belastingdienst digitale activaverkopen kan registreren. Verwacht wordt dat dit over tien jaar $28 miljard aan extra belastinginkomsten oplevert. Chainalysis stelt dat blockchain data een noodzakelijke aanvulling is op rapportage via CARF, omdat alleen zo nalevingsrisico’s zichtbaar worden die anders verborgen blijven. De bredere discussie over crypto regelgeving speelt daarbij ook een rol.